ഗ്രീൻലാന്റിന്റെ തമസ്കരിക്കപ്പെടുന്ന കഥ — സൈനിക വിന്യാസങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി ആഘാതങ്ങളുടെ ദൃഷ്ടാന്തം

ഗ്രീൻലാന്റിന്റെ തമസ്കരിക്കപ്പെടുന്ന കഥ — സൈനിക വിന്യാസങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി ആഘാതങ്ങളുടെ ദൃഷ്ടാന്തം

ജയരാജൻ സി എൻ

പലർക്കും ഗ്രീൻലൻഡ് എന്നത് അതിന്റെ സ്ഥാനവും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളും കൊണ്ട് മാത്രം പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു വിദൂര പ്രദേശമാണ്. അവിടെയുള്ള കൂറ്റൻ മഞ്ഞുപാളികളും, കുറഞ്ഞ ജനസംഖ്യയും, വടക്കേ അമേരിക്കയ്ക്കും യൂറോപ്പിനും ഇടയിലുള്ള അതിന്റെ സ്ഥാനവും സൈനിക ശക്തിയെയും സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാക്കുന്നു. വാർത്തകൾ പ്രധാനമായും രാഷ്ട്രീയം, സഖ്യങ്ങൾ, ചിലപ്പോൾ സൈനിക ഭീഷണികൾ എന്നിവയിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ബഹളങ്ങൾക്കെല്ലാം പിന്നിൽ, വളരെ അപൂർവ്വമായി മാത്രം ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന, ശാശ്വതമായ മറ്റൊരു യാഥാർത്ഥ്യമുണ്ട്. ഇത് ഭാവിയിലെ സംഘർഷങ്ങളുടെ കഥ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പഴയകാല സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഗ്രീൻലൻഡിൽ അവശേഷിപ്പിച്ച പാരിസ്ഥിതിക മുറിവുകളുടെ കഥ കൂടിയാണ്.
ഗ്രീൻലാന്റിനെ അനന്തമായ മഞ്ഞും നിശബ്ദതയും നിറഞ്ഞ തൊട്ടുതീണ്ടാത്ത ഒരു വന്യപ്രദേശമായാണ് പലരും സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ സത്യാവസ്ഥ ഇതിലും സങ്കീർണ്ണമാണ്. വർഷങ്ങളോളം, പ്രത്യേകിച്ചും ശീതയുദ്ധകാലത്ത്, വിദേശ സൈന്യങ്ങൾ ഈ ദ്വീപിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി മാത്രമല്ല, പ്രധാനമായും ആണവ പ്രതിരോധം പോലുള്ള തന്ത്രപരമായ സൈനിക ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി അവർ ഇവിടെ താവളങ്ങളും വിമാനത്താവളങ്ങളും ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു. അക്കാലത്ത് പരിസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ച് ആർക്കും വലിയ ആശങ്കകളില്ലായിരുന്നു. ആർട്ടിക് പ്രദേശം എന്തും ഒളിപ്പിച്ചു വെയ്ക്കാൻ പറ്റിയ സുരക്ഷിതമായ ഒരു ശീതീകരിച്ച ഇടം മാത്രമായാണ് കാണപ്പെട്ടിരുന്നത്.
മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് 1960-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഗ്രീൻലാന്റിലെ മഞ്ഞിനടിയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട യു.എസ്. ബേസ് ആയ ‘ക്യാമ്പ് സെഞ്ച്വറി’ (Camp Century). ഔദ്യോഗികമായി ഇതൊരു ശാസ്ത്ര ഗവേഷണ കേന്ദ്രമാണെന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇതൊരു വലിയ രഹസ്യ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. മഞ്ഞിനടിയിൽ ടണലുകളുടെയും മിസൈൽ ലോഞ്ച് സൈറ്റുകളുടെയും ഒരു വലിയ ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പിന്നിലെ ലക്ഷ്യം. ഇത് വിജയിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ആണവായുധങ്ങൾ മഞ്ഞിനടിയിലൂടെ നീക്കാനും ശത്രുക്കൾക്ക് കണ്ടെത്താനാവാത്ത വിധം അവിടെ നിന്ന് വിക്ഷേപിക്കാനും സാധിക്കുമായിരുന്നു.
ക്യാമ്പ് സെഞ്ച്വറിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിനായി യു.എസ് സൈന്യം ഒരു പോർട്ടബിൾ ആണവ റിയാക്ടർ പോലും അവിടെ എത്തിച്ചു. ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ലോലമായ പരിസ്ഥിതികളിൽ ഒന്നിൽ വരുത്തിയ വലിയ മാറ്റമായിരുന്നു. അതോടൊപ്പം ഡീസൽ ഇന്ധനം, രാസവസ്തുക്കൾ, നിർമ്മാണ സാമഗ്രികൾ, നൂറുകണക്കിന് ആളുകളുടെ ദൈനംദിന മാലിന്യങ്ങൾ എന്നിവയും മഞ്ഞിനടിയിൽ അടിഞ്ഞുകൂടി. 1967-ൽ ഈ പദ്ധതി ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ക്യാമ്പ് വൃത്തിയാക്കിയില്ല. മഞ്ഞും ഐസും ഇതിനെയെല്ലാം എന്നെന്നേക്കുമായി ഒളിപ്പിച്ചുകൊള്ളും എന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ മിക്കവാറും എല്ലാം അവിടെത്തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
അക്കാലത്ത് ഗ്രീൻലൻഡിലെ മഞ്ഞ് ശാശ്വതമായി നിലനിൽക്കുമെന്ന് ആളുകൾ കരുതിയിരുന്നു. 1900-കളുടെ പകുതിയിൽ, മഞ്ഞുപാളികൾ അത്ര വേഗത്തിലൊന്നും മാറ്റത്തിന് വിധേയമാകില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞരും വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഒരു ജീവിതകാലത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഇത് ഉരുകിത്തീരുമെന്ന് ആരും സ്വപ്നത്തിൽ പോലും വിചാരിച്ചില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, അവിടെ ഉപേക്ഷിച്ച മാലിന്യങ്ങൾ ഒരിക്കലും ഒരു പ്രശ്നമാകില്ലെന്ന് സൈന്യവും മറ്റുള്ളവരും കരുതി.
ക്യാമ്പ് സെഞ്ച്വറിയിൽ അവശേഷിപ്പിച്ചത് ദോഷകരമല്ലാത്ത വസ്തുക്കളായിരുന്നില്ല. ഡീസൽ ഇന്ധനം, സംസ്കരിക്കാത്ത മലിനജലം, പോളിക്ലോറിനേറ്റഡ് ബൈഫിനൈലുകൾ (PCBs) പോലുള്ള രാസവസ്തുക്കൾ എന്നിവ അവിടെ വൻതോതിൽ ഉണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവ പരിസ്ഥിതിയിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുകയും ജീവജാലങ്ങളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുകയും ചെയ്യുന്നവയാണ്. ആണവ റിയാക്ടർ മാറ്റിയെങ്കിലും, എല്ലാ റേഡിയോ ആക്ടീവ് അവശിഷ്ടങ്ങളും പൂർണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ടാകില്ല.
വർഷങ്ങളോളം ആരും ഈ വിഷലിപ്തമായ പൈതൃകത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചില്ല. മഞ്ഞിന്റെ ഭാരത്താൽ ക്യാമ്പ് കൂടുതൽ ആഴത്തിലേക്ക് തള്ളപ്പെട്ടു. വിദേശ രാജ്യങ്ങൾ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തിരുന്ന അക്കാലത്ത് ഗ്രീൻലാന്റിലെ ജനങ്ങൾക്ക് ഇതിലൊന്നും യാതൊരു പങ്കുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ശീതയുദ്ധം അവസാനിച്ചതോടെ ആർട്ടിക്കിലെ സൈനിക ചരിത്രം ജനശ്രദ്ധയിൽ നിന്ന് മറഞ്ഞു.
എന്നാൽ കാലാവസ്ഥ ആരും പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത വേഗത്തിൽ മാറിത്തുടങ്ങി. ഗ്രീൻലാന്റിലെ മഞ്ഞ് ഓരോ വർഷവും കൂടുതൽ ഉരുകാൻ തുടങ്ങി. ഉപഗ്രഹങ്ങളും ശാസ്ത്രജ്ഞരും മഞ്ഞുപാളികൾ ചുരുങ്ങുന്നതും ഇല്ലാതാകുന്നതും പുതിയ നദികൾ രൂപപ്പെടുന്നതും നിരീക്ഷിച്ചു.
ഈ മാറ്റം എല്ലാം മാറ്റിമറിച്ചു. ക്യാമ്പ് സെഞ്ച്വറിയിലെ മാലിന്യങ്ങൾ ഇനി മഞ്ഞിനടിയിൽ സുരക്ഷിതമല്ല. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം തുടരുകയാണെങ്കിൽ, ഈ രാസവസ്തുക്കളും മാലിന്യങ്ങളും പരിസ്ഥിതിയിലേക്ക് പടരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടെത്തി.
ഇത് ഗ്രീൻലാന്റിനും ആർട്ടിക്കിനും വലിയൊരു ആശങ്കയാണ്. മലിനജലം ഒരു സ്ഥലത്ത് മാത്രം നിൽക്കില്ല; അത് നദികളിലേയ്ക്കും സമുദ്രത്തിലേയ്ക്കും പടരും. ആർട്ടിക്കിലെ ജനങ്ങൾ ഭക്ഷണത്തിനായി വേട്ടയാടലിനെയും മത്സ്യബന്ധനത്തെയും ആണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, ഇത് പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നം മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യത്തെയും ജീവിതരീതിയെയും ബാധിയ്ക്കുന്ന കാര്യമാണ്.
പക്ഷേ, ഗ്രീൻലാന്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഈ അപകടസാധ്യതയെക്കുറിച്ച് ആരും കേൾക്കാറില്ല. എല്ലാവരുടെയും ശ്രദ്ധ പുതിയ കപ്പൽ പാതകളിലും ധാതുക്കളിലുമാണ്. സൈനിക പദ്ധതികൾ അവശേഷിപ്പിച്ച മലിനീകരണം ഒരു സാങ്കേതിക പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണുന്നു. എന്നാൽ സുരക്ഷയും പരിസ്ഥിതിയും വെവ്വേറെയല്ല. പഴയ സൈനിക തീരുമാനങ്ങളാണ് ഇന്നത്തെ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
ഗ്രീൻലാന്റ് മാത്രമല്ല ഈ പ്രശ്നം നേരിടുന്നത്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പഴയ സൈനിക താവളങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ മലിനീകരണ പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. സൈബീരിയ, അലാസ്ക, വടക്കൻ കാനഡ എന്നിവിടങ്ങളിലും മഞ്ഞുരുകുന്നതോടെ പഴയ മാലിന്യക്കൂമ്പാരങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നുണ്ട്.
ഗ്രീൻലാന്റിലെ ജനങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇത് നീതിയുടെ പ്രശ്നമാണ്. ക്യാമ്പ് സെഞ്ച്വറി നിർമ്മിക്കാനോ ഉപേക്ഷിക്കാനോ അവർ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല. എന്നാൽ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്നത് അവരാണ്.
ആരാണ് ഇതിന് ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുക? മഞ്ഞിനടിയിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഈ മാലിന്യങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കുക എന്നത് എളുപ്പമല്ല. അതിന് വലിയ തുകയും സാങ്കേതികവിദ്യയും രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തിയും വേണം. സൈനിക താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കായി പരിസ്ഥിതിയെ ബലികഴിച്ചു എന്നത് സമ്മതിക്കുക എന്നത് രാജ്യങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് പ്രയാസകരമാണ്.
ഇതുവരെ ഇതിനോടുള്ള പ്രതികരണം വളരെ സാവധാനത്തിലാണ്. ശാസ്ത്രജ്ഞർ പഠനങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും കൃത്യമായ ഒരു ക്ലീൻ-അപ്പ് പ്ലാൻ നിലവിലില്ല. ഗ്രീൻലാന്റിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ മൂല്യം കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നു.
നമ്മൾ “സുരക്ഷ” എന്ന വാക്കിനെ പുനർചിന്തനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. അതിർത്തികളും സൈനിക ശക്തിയും മാത്രമാണ് സുരക്ഷയെങ്കിൽ മലിനീകരണം ചെറിയ പ്രശ്നമായി തോന്നാം. എന്നാൽ ശുദ്ധജലത്തെയും മണ്ണുിനെയും ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്നവർക്ക് പരിസ്ഥിതി ആഘാതം യുദ്ധം പോലെ തന്നെ അപകടകരമാണ്.
ക്യാമ്പ് സെഞ്ച്വറിയുടെ കഥ ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. മഞ്ഞ് എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുമെന്ന് കരുതി മാലിന്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചവർക്ക് തെറ്റി. കാലാവസ്ഥ മാറുമ്പോൾ പഴയ തെറ്റുകൾ പുറത്തുവരുന്നു. ഇത് ഗ്രീൻലാന്റിന്റെ മാത്രം കഥയല്ല, മനുഷ്യന്റെ ഹ്രസ്വദൃഷ്ടിയുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ പ്രകൃതിയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്.
ഭാവിയിൽ ഗ്രീൻലാന്റിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ പരിസ്ഥിതി ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അധികാരം ആർക്ക് എന്നതിലുപരി, ആ ഭൂമി എത്രത്തോളം സുരക്ഷിതമായിരിക്കും എന്നതിനാണ് പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടത്.
ഗ്രീൻലാന്റിലെ ഉരുകുന്ന മഞ്ഞ് നമ്മളെ ഒരു കാര്യം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു: ഭൂതകാലത്തെ ഒളിപ്പിച്ചു വെക്കാൻ മഞ്ഞിന് കഴിയില്ല. നമ്മൾ ഇന്ന് എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ വരുംതലമുറയുടെ സുരക്ഷയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന് ചിന്തിക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.